افزایش چربی خون و چاقی

/, مقالات و مطالب/افزایش چربی خون و چاقی

افزایش چربی خون و چاقی

مقدمه:

همانطور که میدانیم افزایش چربی خون در طی سال‌های اخیر شیوع چشمگیری داشته است. کنترل و پایش چربی‌ خون از آن جهت که مقادیر بالای آن خطر بیماری‌های قلبی و عروقی را افزایش می‌دهد، دارای اهمیت ویژه می‌باشد. شاید شما هم شنیده باشید که یکی از اقوام یا دوستانتان از بالابودن کلسترول و یا تری‌گلیسرید خون رنج می‌برد. ‌ کلسترول یک نوع از چربی است که در همه سلول‌های بدن شما یافت می‌شود. بدن شما از کلسترول استفاده می‌کند تا یک سلول سالم داشته باشد، علاوه بر آن، کلسترول در ساخت محصولات مورد نیاز بدن مانند هورمون‌ها نقش دارد.

اما زمانی که کلسترول خون افزایش یابد، چربی در سطح رگ‌های خونی رسوب می‌کند. نهایتاً این رسوب‌ها جریان طبیعی خون را دچار مشکل می‌نمایند و در این حالت، قلب شما به اندازه‌ی کافی خون غنی از اکسیژن دریافت نخواهد کرد و خطر حمله قلبی افزایش خواهد یافت. با مکانیزمی مشابه، کاهش جریان خون به مغز یا قلب نیز می‌تواند منتهی به سکته مغزی یا قلبی شود. کلسترول خون بالا تا حد زیادی قابل پیشگیری و درمان است. یک رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و گاهی دارو درمانی منتهی به کاهش کلسترول بالای خون می شوند.

 

علایم و علل افزایش کلسترول خون:

کلسترول بالا معمولاً هیچ علایمی ندارد. انجام آزمایش خون تنها راه تعیین کلسترول بالا است. به همین علت انجام سالیانه آزمایش چربی خون برای همه افراد توصیه می‌شود.  کلسترول توسط چسبیدن به یک سری پروتئین در خون منتقل می‌شود. به این ترکیب پروتئین و کلسترول لیپوپروتئین گفته می‌شود.

 

انواع مختلفی از این لیپوپروتئین‌ها بسته به نوع کلسترولی که حمل می‌کنند وجود دارد که عبارتند از:

  • لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL): LDL یا کلسترول بد، ذرات کلسترول را در بدن شما منتقل می‌کند. LDL ساخته شده با اتصال به دیواره شریان‌ها، آن ها را سخت و تنگ می‌سازد.
  • لیپوپروتئین با چگالی بسیارپایین (VLDL): این نوع لیپوپروتئین حاوی بالاترین میزان تری‌گلیسرید است. تری‌گلیسرید نوعی چربی موجود در خون است. VLDL نیز همچون LDL ذرات کلسترولی را بزرگتر ساخته و منجر به تنگ و باریک‌شدن رگ‌های خونی می‌شود. اگر شما تحت درمان کلسترول بالای خون هستید، ولی همچنان دچار سطوح بالای VLDL هستید، به درمان اضافه‌تری جهت کاستن این لیپوپروتئین نیاز خواهید داشت، چرا که این نوع از لیپوپروتئین، حاوی مقادیر زیادی تری‌گلیسرید است.
  • لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL): HDL یا کلسترول خوب، کلسترول اضافی را برداشته و به کبد برمی‌گرداند. عوامل قابل کنترل متعددی مانند ژنتیک، عدم تحرک، چاقی و رژِیم غذایی ناسالم منتهی به LDL بالا و HDL پایین می‌شوند.
 

دستگاه اتوآنالایزر بیوشیمی جهت اندازه گیری تست های بیوشیمی مانند تست قند خون

 

عوامل خطر افزایش کلسترول خون:

در صورت داشتن هر یک از عوامل خطر زیر احتمال ابتلا به کلسترول بالا و نهایتاً ابتلا به بیماری قلبی افزایش می‌یابد:

  • استعمال سیگار: استعمال سیگار به دیواره‌ی رگ‌های خونی آسیب می‌رساند و منجر به رسوب ذرات چربی در دیواره عروق می‌شود. همچنین سطوح HDL یا کلسترول خوب را کاهش می‌دهد.
  • چاقی: داشتن نمایه توده بدنی ۳۰ یا بالاتر شما را مستعد ابتلا به کلسترول خون بالا می‌کند. BMI بدین صورت محاسبه می‌شود که وزن خود را بر حسب کیلوگرم بر مجذور قدتان بر حسب متر تقسیم می‌کنید. عددی که بدست می‌آید که BMI نام دارد. درصورتیکه BMI محاسبه شده:
  • کمتر از ۱۹ باشد، کمبود وزن دارید و لاغر هستید.
  • بین ۱۹ تا ۲۵باشد، وزن طبیعی دارید و در محدوده سلامت هستید.
  • بین ۲۵ تا ۳۰ باشد، اضافه وزن دارید.
  • بیش از ۳۰ باشد، چاق هستید.
  • رژیم غذایی ناسالم: غذاهایی که غنی از کلسترول هستند مانند گوشت قرمز پُرچرب و لبنیات پُرچرب و همچنین مواد دارای چربی ترانس مانند شیرینی و برخی غذاهای حیوانی دارای جربی اشباع کلسترول کلی بدن را افزایش می‌دهند..
  • فعالیت بدنی ناکافی: فعالیت بدنی به افزایش کلسترول خوب و کاهش کلسترول بد کمک می‌کند.
  • فشار خون بالا: فشار خون بالابه دیواره شریان ها آسیب وارد کرده و منجر به تسریع رسوب ذرات چربی در عروق می گردد.
  • دیابت: قند خون بالا منجر به افزایش کلسترول بد و کاهش کلسترول خوب می شود. همچنین قند خون بالا به دیواره عروق آسیب می‌رساند.
  • داشتن سابقه خانوادگی بیماری قلبی: اگر والدین و یاخواهر و برادر شما قبل از سن ۵۵ سالگی دچار بیماری قلبی شده‌اند، داشتن کلسترول بالا شما را مستعد ابتلا به بیماری قلبی می‌سازد.

 

آزمایش‌های تشخیصی:

جهت چک‌کردن سطوح کلسترول خون می‌بایست شما  تا قبل از گرفتن خون به مدت ۹ تا ۱۲ ساعت هیچ‌چیز جزء آب یا آشامیدنی دیگری ننوشید و نخورید. به همین دلیل پزشک شما پیشنهاد می‌کند که صبح زود از شما خون گرفته شود. از آنجایی که ابتلا به سطوح بالای چربی خون می‌تواند ارثی باشد، در هنگام ویزیت پزشک از شما در رابطه با تاریخچه خانوادگی ابتلا به کلسترول بالا و بیماری قلبی سوال خواهد کرد.

Cardiology

چک آپ سالیانه، انجام آزمایش چربی خون و مراجعه به پزشک یکی از روش های بسیار مناسب برای پیشگیری از ابتلا به افزایش چربی خون و مشکلات قلبی بعدی است.

کودکان و آزمایش کلسترول خون:

خیلی ها تصور می کنند که افزایش چربی های خون فقط مربوط به بزرگسالان است. ولی باید بدانید این امکان وجود دارد که کودکان در سن ۲ سالگی مبتلا به کلسترول بالاشوند. آکادمی متخصصین اطفال آمریکا پیشنهاد می‌کند که تست کلسترول (پروفایل چربی‌های ناشتا) تنها در کودکان سنین ۲ تا ۱۰ سالی که دارای سابقه‌ی فامیلی کلسترول بالا و یا سابقه فامیلی بیماری عروق کرونر زودرس دارند، صورت گیرد.

 

درمان افزایش کلسترول:

تغییر سبک زندگی مانند فعالیت بدنی و داشتن یک رژیم غذایی سالم اولین خط دفاعی در برابرکلسترول بالا هستند و لیکن چنانچه شما چنین تغییرات مهمی را در سبک زندگی ایجاد کردید و همچنان کلسترول تام و به ویژه LDL  در سطح بالا باقی بمانند، پزشک دارو درمانی را تجویز خواهد کرد. ورزش، کاهش وزن و غذاهای سالم و دوستدار قلب، کاهش مصرف چربی‌های ترانس و اشباع و کاهش مصرف سیگار در کاهش کلسترول خون اهمیت ویژه‌ای دارد.

  • از غلات کامل استفاده کنید. مواد مغذی متعددی که در غلات کامل وجود دارند به سلامت قلب کمک می‌کنند. از نان‌های سبوس‌دار، پاستای سبوس‌دار، آردهای سبوس‌دار و برنج قهوه‌ای استفاده کنید. جو دوسر و سبوس جو از دیگر انتخاب‌های خوب و مناسب هستند.
  • از میوه‌ها و سبزیجات بیشتر استفاده نمایید. این مواد حاوی فیبر هستند که به کاهش کلسترول کمک می‌کنند. از میوه‌های فصل به عنوان میان وعده استفاده کنید. علاوه براین، بیشتر از غذاهای حاوی سبزیجات استفاده کنید.
  • از ماهی نیز به طور منظم استفاده کنید. بسیاری از انواع ماهی‌ها نسبت به گوشت قرمز و ماکیان از درصد کمتری چربی اشباع و کلسترول برخوردار هستند. سالمون، خال مخالی و شاه ماهی از جمله ماهی‌های غنی از امگا ۳ هستند که برای قلب بسیار مفید است.

انتخاب داروی مربوطه و یا ترکیبی از داروهای مربوطه به عوامل متعددی بستگی دارد از آن جمله می‌توان به فاکتورهای خطر فرد، سن فرد، وضعیت سلامت کنونی وی و عوارض جانبی احتمالی اشاره کرد. ‌لازم به ذکر است که استفاده از دارو درمانی به معنای عدم تغییر شیوه زندگی و عدم کنترل عوامل خطر نمی باشد، بلکه ترکیب تغییر شیوه زندگی و استفاده از داروها درکنترل چربی خون بالا ضروری است.

 

داروهای معمول در کنترل کلسترول:

استاتین‌ها، رزین های باندشونده به اسیدهای صفراوی، مهارکننده‌های جذب کلسترول، فیبرات‌ها و نیاسین از مهمترین داروهای کاهش کلسترول خون هستند که مصرف آنها تنها با تجویز پزشک معالج امکان‌پذیر است.

۱۳۹۶-۱۱-۲۳ ۱۹:۵۳:۵۹ +۰۰:۰۰

درباره نویسنده :

ثبت ديدگاه